پاسخ کوتاه
هاست NVMe یعنی هاستی که روی هارد NVMe اجرا می شود. NVMe به جای رابط SATA از مسیر PCIe استفاده می کند و صف های فرمان بیشتری دارد، پس خواندن و نوشتن های کوچک و هم زمان، مثل کوئری های دیتابیس، سریع تر انجام می شود. برای سایت ایستا فرق کمی دارد، ولی در وردپرس، ووکامرس و هر سایتی که دیتابیس زیاد می خواند محسوس است.
NVMe دقیقا چیست
NVMe (مخفف Non-Volatile Memory Express) پروتکلی است که برای حافظه های فلش ساخته شده. هاردهای SSD قدیمی تر از رابط SATA استفاده می کنند که برای هاردهای چرخشی طراحی شده بود و یک صف فرمان دارد. NVMe روی مسیر PCIe کار می کند، یعنی همان مسیری که کارت گرافیک به مادربرد وصل می شود، و می تواند هزاران صف فرمان را هم زمان پردازش کند.
نتیجه این است که NVMe هم سرعت خواندن و نوشتن پشت سر هم بالاتری دارد و هم مهم تر از آن، تاخیر کمتری برای درخواست های کوچک و پراکنده. سرعت پشت سر هم برای کپی کردن یک فایل بزرگ مهم است. تاخیر درخواست های کوچک برای وب سایت مهم است، چون یک صفحه وردپرس ده ها خواندن کوچک از دیتابیس و فایل ها انجام می دهد.
تفاوت NVMe با SSD و HDD
| ویژگی | HDD | SSD با رابط SATA | NVMe |
|---|---|---|---|
| ساختار | دیسک چرخان و هد مکانیکی | حافظه فلش | حافظه فلش |
| رابط | SATA | SATA | PCIe |
| صف فرمان | یک صف | یک صف | تا هزاران صف |
| تاخیر درخواست های کوچک | زیاد | کم | کمتر |
| کاربرد رایج در هاستینگ | بکاپ و فایل های حجیم | هاست عمومی | هاست و سرور با دیتابیس زیاد |
اعدادی که سازنده ها برای سرعت هاردها اعلام می کنند معمولا سرعت پشت سر هم در شرایط آزمایشگاهی است. روی سرور هاست، که صدها سایت هم زمان از یک هارد می خوانند، آنچه حس می شود رفتار هارد زیر بار هم زمان است و این جا NVMe بیشترین برتری را دارد.
هارد NVMe کجا سایت را سریع تر می کند
هر بار که کسی صفحه ای از سایت وردپرسی را باز می کند و صفحه از کش نمی آید، PHP اجرا می شود و چند ده کوئری به MySQL می فرستد. دیتابیس داده ها را از دیسک می خواند، مگر این که در رم کش شده باشند. هر چه تاخیر دیسک کمتر باشد، این کوئری ها زودتر جواب می گیرند و زمان تا رسیدن اولین بایت (TTFB) کوتاه تر می شود.
جاهایی که فرق NVMe را بیشتر می بینید:
- پنل مدیریت وردپرس و ووکامرس، که کش نمی شود و کوئری زیادی دارد.
- جستجو، فیلتر محصولات و سبد خرید در فروشگاه ها.
- سایت هایی با جدول های بزرگ دیتابیس، مثل فروم یا سایت خبری با آرشیو زیاد.
- بکاپ گرفتن و بازگرداندن، که حجم زیادی فایل را می خواند یا می نویسد.
در مقابل، اگر سایت شما چند صفحه ایستا است یا تقریبا همه صفحه ها از کش LiteSpeed می آیند، بیشتر درخواست ها اصلا به دیسک نمی رسند و فرق NVMe و SSD کم است. توضیح بیشتر درباره نقش دیسک و رم را در هارد NVMe و رم DDR4 در سرور مجازی نوشته ایم.
چیزهایی که از نوع هارد مهم ترند
هارد سریع جای بقیه چیزها را نمی گیرد. سایتی که روی NVMe کند است، معمولا یکی از این مشکل ها را دارد:
- سقف CPU و رم پلن: اگر پلن به سقف منابع برسد، درخواست ها صف می شوند و هارد سریع کمکی نمی کند. در cPanel بخش Resource Usage را ببینید.
- سقف I/O: روی هاست اشتراکی با CloudLinux هر اکانت سقف ورودی و خروجی دیسک دارد. این عدد در مشخصات هر پلن آمده و برای سایت های سنگین مهم است.
- کش: نبود کش صفحه یعنی هر بازدید PHP و دیتابیس را درگیر می کند. روی LiteSpeed افزونه LiteSpeed Cache بیشترین اثر را دارد. مقایسه وب سرورها در لایت اسپید یا آپاچی برای وردپرس آمده است.
- افزونه ها و کوئری های سنگین: یک افزونه بد می تواند هر صفحه را چند ثانیه کند کند. علت یابی کندی فروشگاه را در افزایش سرعت ووکامرس ببینید.
- فاصله سرور تا کاربر: برای کاربر داخل ایران، سرور ایران مسیر کوتاه تری دارد و این تفاوت را نوع هارد جبران نمی کند.
هاست NVMe در پیکوهاست
پلن های هاست وردپرس، هاست ووکامرس و هاست پربازدید پیکوهاست روی هارد NVMe هستند و با وب سرور LiteSpeed و CloudLinux اجرا می شوند. سرور مجازی های ایران، آلمان و فرانسه هم هارد NVMe دارند. در کارت هر پلن نوع و اندازه فضا، سقف CPU، رم و I/O نوشته شده است؛ این ها را کنار هم مقایسه کنید، نه فقط نوع هارد را.
اگر سایت کوچکی دارید که بیشتر صفحه هایش ایستاست، هاست لینوکس با هارد SSD هم کار را راه می اندازد و ارزان تر است. برای وردپرس و فروشگاه، هاست NVMe انتخاب منطقی تری است.
چطور سرعت هاست را خودتان بسنجید
به جای اعتماد به عددهای تبلیغاتی، چند آزمایش ساده انجام دهید:
- TTFB صفحه ای را که کش نمی شود، مثل صفحه جستجو یا پنل مدیریت، با ابزار توسعه دهنده مرورگر (تب Network) چند بار در ساعت های مختلف اندازه بگیرید.
- افزونه Query Monitor را موقتا نصب کنید تا ببینید زمان کوئری های دیتابیس هر صفحه چقدر است.
- در cPanel بخش Resource Usage را چند روز دنبال کنید. اگر به سقف I/O یا CPU می خورید، مشکل از پلن است نه از هارد.
- بعد از هر تغییر، همان آزمایش ها را تکرار کنید تا اثر واقعی را ببینید.
NVMe روی سرور مجازی و هاست اشتراکی
روی هاست اشتراکی، هارد NVMe بین همه اکانت های سرور مشترک است و سهم هر اکانت با سقف I/O تعیین می شود. یعنی حتی اگر هارد سرور خیلی سریع باشد، سایت شما فقط تا سقف پلن خودش از آن استفاده می کند. این سقف برای سایت های معمولی کافی است و جلوی این را می گیرد که یک سایت پرمصرف بقیه را کند کند.
روی سرور مجازی، فضای NVMe به سرور شما اختصاص داده می شود و سقف I/O اکانت وجود ندارد، ولی هنوز سرور فیزیکی بین چند سرور مجازی تقسیم شده است. برای دیتابیس های بزرگ یا برنامه هایی که مدام روی دیسک می نویسند، سرور مجازی با NVMe آزادی بیشتری می دهد. برای بیشتر سایت های وردپرسی، هاست اشتراکی NVMe با کش درست همان نتیجه را بدون زحمت نگهداری سرور می دهد.
یک نکته دیگر: هارد سریع جای بکاپ را نمی گیرد. NVMe هم مثل هر دیسک دیگری ممکن است خراب شود، پس نسخه سایت را بیرون از همان سرور نگه دارید.
سوال های رایج
هاست NVMe برای سایت کوچک لازم است؟
برای سایت ایستا یا وبلاگی که بیشتر صفحه هایش کش می شود، فرق NVMe و SSD کم است. برای وردپرس با افزونه زیاد، فروشگاه و سایت های دیتابیس محور، NVMe فرق محسوسی دارد.
NVMe چند برابر SSD سریع تر است؟
عدد ثابتی وجود ندارد. سرعت پشت سر هم NVMe چند برابر SSD با رابط SATA است، ولی روی سایت آنچه حس می شود تاخیر درخواست های کوچک زیر بار هم زمان است که به کل سرور، کش و سقف منابع پلن هم بستگی دارد.
آیا هاست NVMe سایت را در گوگل بالا می برد؟
نوع هارد مستقیم در رتبه اثری ندارد. سرعت پاسخ سرور بخشی از تجربه کاربر است و هارد سریع، کش درست و کد سبک با هم آن را بهتر می کنند.
چطور بفهمم هاستم NVMe است؟
در مشخصات پلن نوع فضا نوشته شده است. روی هاست اشتراکی دسترسی برای بررسی سخت افزار ندارید؛ اگر مشخصات چیزی نگفته، از پشتیبانی بپرسید.