بکاپ گیری در Plesk و بازیابی سایت قدم به قدم

بکاپ گیری در Plesk با ابزاری به نام Backup Manager انجام می شود. برای یک سایت، از Websites & Domains وارد دامنه شوید و Backup & Restore را بزنید. بکاپ کل سرور هم از Tools & Settings، Backup Manager در دسترس ادمین است. این مقاله برای Plesk Obsidian نوشته شده و نام یا ترتیب بعضی گزینه ها بسته به نسخه و مجوز حساب ممکن است فرق کند. در ادامه بکاپ دستی، زمان بندی، ذخیره بیرونی و بازیابی را می بینید.

بکاپ چه چیزهایی را شامل می شود

بکاپ کامل یک دامنه در Plesk این بخش ها را دارد:

در تنظیمات بکاپ می توانید فقط پیکربندی یا فقط محتوا را انتخاب کنید، و فایل های لاگ یا مسیرهای مشخصی را از بکاپ حذف کنید. حذف لاگ ها حجم بکاپ را معمولا کم می کند.

بکاپ دستی یک دامنه قدم به قدم

1. Websites & Domains را باز کنید و دامنه را پیدا کنید.
2. Backup & Restore را بزنید. اگر نمی بینید، از کنار دامنه روی More یا مشابه آن بروید.
3. روی Back Up بزنید.
4. نوع محتوا را انتخاب کنید. برای یک بکاپ کامل، پیکربندی و محتوا را با هم بزنید.
5. محل ذخیره را مشخص کنید: مخزن روی خود سرور (Server repository) یا مخزن بیرونی (FTP) اگر تنظیم شده باشد.
6. اگر گزینه رمزگذاری بکاپ را دارید و داده حساس است، یک رمز بگذارید و آن را جایی جدا نگه دارید. بدون رمز نمی توانید بکاپ رمزگذاری شده را بازیابی کنید.
7. Back Up را بزنید و صبر کنید تا وضعیت به Completed برسد.

برای سایت بزرگ، فرایند طولانی است و می تواند فشار روی سرور بگذارد. بکاپ را در ساعات کم ترافیک بگیرید.

زمان بندی بکاپ خودکار

بکاپ دستی فقط یک نقطه زمانی را حفظ می کند. برای بکاپ منظم:

1. در Backup & Restore، Schedule Backup یا Scheduled Backup Settings را باز کنید.
2. گزینه فعال سازی بکاپ زمان بندی شده را بزنید.
3. دوره را انتخاب کنید (روزانه، هفتگی و مانند آن).
4. تعداد بکاپ هایی که نگه داشته می شوند را مشخص کنید. بکاپ های قدیمی تر خودکار حذف می شوند.
5. محل ذخیره را روی مخزن بیرونی بگذارید اگر در دسترس است.

دوره و تعداد را با فضای دیسک بسنجید. هر نسخه بکاپ تقریبا به اندازه سایت جا می گیرد و اگر دیسک پر شود، خود سایت هم مشکل پیدا می کند. اگر مشکل پر شدن دیسک یا inode دارید، راهنمای پر شدن quota و inode نشانه ها را توضیح می دهد، هرچند مثال هایش روی cPanel است.

ذخیره بکاپ روی FTP یا فضای بیرونی

در Backup Manager، Remote Storage Settings یا Personal FTP Repository را باز کنید و آدرس سرور، پورت، مسیر، نام کاربری و رمز را وارد کنید. بعد از ذخیره، گزینه محل بکاپ در تنظیمات زمان بندی عوض می شود. برای Google Drive، S3 و مانند آن باید افزونه مربوط نصب باشد که کار ادمین است و در همه پنل ها نیست. بعد از اولین بکاپ بیرونی، فایل را در فضای مقصد ببینید و مطمئن شوید کامل رسیده است.

بازیابی سایت از بکاپ

1. Backup & Restore دامنه را باز کنید. فهرست بکاپ ها با تاریخ و حجم نشان داده می شود.
2. روی نام بکاپ بزنید.
3. اگر رمزگذاری کرده اید، رمز را وارد کنید.
4. تعیین کنید چه چیزی بازیابی شود: همه چیز، یا فقط فایل ها و دیتابیس، یا فقط ایمیل.
5. گزینه های بازیابی (مثلا نحوه برخورد با فایل های موجود) را با دقت بخوانید و Restore را بزنید.

اگر بکاپ روی سیستم شماست، از Backup Manager با Upload Backup File آن را به مخزن بارگذاری کنید و بعد بازیابی را بزنید. برای دانلود بکاپ هم کنار نام آن آیکون دانلود را می بینید.

بازیابی فقط دیتابیس یا فقط یک فایل

برای دیتابیس منتخب، هنگام بازیابی مشخص کنید فقط دیتابیس ها برگردند. راه دیگر Websites & Domains، دامنه، Databases و استفاده از Import Dump یا phpMyAdmin است. قبل از ایمپورت روی دیتابیس موجود، از آن Export Dump بگیرید.

بعد از بازیابی سایت وردپرس، این موارد را چک کنید:

• فایل wp-config.php نام دیتابیس و کاربر درست را دارد.
• لینک های دائمی را یک بار در Settings، Permalinks ذخیره کنید.
• اگر سایت را به سرور یا دامنه دیگر برده اید، راهنمای انتقال سایت وردپرس مراحل کامل آن را دارد.

بکاپ دستی بدون Backup Manager

اگر به دلیلی Backup Manager در دسترس نیست، یک بکاپ ساده از دو چیز می گیرید: فایل ها و دیتابیس. با File Manager پوشه httpdocs را فشرده و دانلود کنید و از Databases، Export Dump را بزنید. این روش پیکربندی هاست، ایمیل و DNS را شامل نمی شود، فقط محتوای سایت را نگه می دارد.

روی VPS با دسترسی root، ابزارهای خط فرمان بکاپ و بازیابی Plesk هم هستند. نحوه استفاده را از راهنمای خود دستور ببینید:

plesk bin pleskbackup --help
plesk bin pleskrestore --help
ls -lh /var/lib/psa/dumps

مسیر /var/lib/psa/dumps معمولا محل پیش فرض بکاپ های سرور است. در سرور با فضای کم، این پوشه از همه جا زودتر پر می شود.

بازیابی ایمیل یا فایل حذف شده

اگر کاربری ایمیل یا فایلی را پاک کرده، لازم نیست کل سایت را برگردانید. در Backup & Restore، بکاپ را باز کنید و فقط همان بخش را برای بازیابی انتخاب کنید، مثلا ایمیل یک صندوق یا فقط محتوای مسیری مشخص. این کار از بازنویسی دیتابیس و فایل های جدید جلوگیری می کند. اگر فقط یک فایل مشخص لازم دارید، بکاپ را دانلود کنید و فایل را بیرون بکشید و با File Manager در جای خودش بگذارید.

چند دامنه و حساب مشتری

روی سروری که چند مشتری یا اشتراک دارد، هر کاربر فقط بکاپ دامنه های خودش را می بیند و ادمین بکاپ سطح سرور را. اگر مشتری بکاپ خودش را نمی بیند، مجوز آن اشتراک (Service Plan) را بررسی کنید. بعضی طرح ها مخزن بکاپ شخصی یا حجم ذخیره کمتری می دهند. برای کنترل مصرف فضا، بکاپ های قدیمی را حذف کنید و تعداد نگهداری را در تنظیم زمان بندی محدود نگه دارید.

بکاپ کامل یا افزایشی

بکاپ کامل هر بار همه چیز را از نو می گیرد. اگر نسخه Plesk شما گزینه Incremental را دارد، فقط تغییرات نسبت به بکاپ کامل قبلی ذخیره می شود و حجم و زمان کمتری لازم است. بازیابی از بکاپ افزایشی به زنجیره کامل نیاز دارد، پس بکاپ پایه را پیش از تمام شدن نگهداری آن ها پاک نکنید. اگر مطمئن نیستید، بکاپ کامل هفتگی و افزایشی روزانه ترکیب خوبی است، به شرط اینکه فضای دیسک اجازه بدهد.

بکاپ پیش از تغییرهای پرخطر

قبل از این کارها یک بکاپ دستی بگیرید و تکمیل شدنش را ببینید:

• به روزرسانی هسته وردپرس یا افزونه های مهم.
• تغییر نسخه PHP، مثلا طبق راهنمای تنظیمات PHP در Plesk.
• ویرایش .htaccess یا قانون های وب سرور.
• نصب یا تعویض گواهی SSL.

خطاهای رایج هنگام بکاپ گیری

اگر وضعیت بکاپ Failed یا Error شد، پیام خطا را در همان صفحه یا در لاگ عملیات بخوانید. روی VPS لاگ های این بخش معمولا زیر /var/log/plesk/PMM هستند. رایج ترین علت ها:

• فضای خالی دیسک کافی نیست. پوشه مخزن بکاپ و حجم سایت را با df -h و du -sh بسنجید.
• ذخیره روی FTP شکست می خورد. نام کاربری، رمز، پورت یا فایروال را بررسی کنید و اتصال را با یک کلاینت FTP امتحان کنید.
• فایل یا دیتابیس بزرگ باعث timeout می شود. فایل های موقت، کش و لاگ را از بکاپ حذف کنید.
• بکاپ قبلی هنوز در حال اجراست. صبر کنید تمام شود یا از لیست عملیات لغوش کنید.

چطور مطمئن شویم بکاپ قابل بازیابی است

بکاپی که هرگز بازیابی نشده، تا آن روز فقط یک فرض است. دو راه بررسی دارید:

• بکاپ را روی یک دامنه یا ساب دامین آزمایشی بازیابی کنید و سایت را باز کنید.
• حجم بکاپ را با حجم سایت مقایسه کنید. بکاپ بسیار کوچک تر از سایت یعنی چیزی ناقص مانده است.

این بررسی را بعد از هر تغییر بزرگ، مثلا ارتقای پنل یا جابجایی سایت، انجام دهید. اگر cPanel و Plesk را هر دو می شناسید، راهنمای بکاپ و بازیابی در cPanel را هم بخوانید تا تفاوت ها را ببینید.

پیکوهاست هم VPS در ایران ارائه می کند و می توانید Plesk را روی آن با تنظیم بکاپ بیرونی راه اندازی کنید. برای انتخاب بین سرور ایران و خارج، مقایسه VPS ایران و خارج کمک می کند.